Holter EKG – jak wygląda całodobowe monitorowanie pracy serca?

Holter EKG to badanie służące do całodobowej oceny rytmu serca. Ma postać małego rejestratora połączonego z elektrodami przyklejonymi do klatki piersiowej. Aparat zapisuje sygnał przez 24 godziny lub dłużej. Lekarz otrzymuje zapis z wielu godzin zwykłej aktywności pacjenta. Taka forma kontroli pomaga wychwycić epizody niewidoczne podczas krótkiego EKG w gabinecie. Badanie stosuje się przy podejrzeniu arytmii oraz przy kołataniu serca. Bywa przydatne po omdleniu i przy nagłych zawrotach głowy.

Urządzenie pracuje bez przerwy i rejestruje każdy skurcz serca w czasie dnia oraz snu. Zapis obejmuje sytuacje z życia codziennego. To zwiększa szansę na wykrycie chwilowych zaburzeń rytmu. Najważniejsze cele badania to:

• ocena częstości pracy serca

• wykrycie przerw w rytmie

• zapis napadów kołatania

• sprawdzenie reakcji serca na wysiłek i odpoczynek

Jak wygląda zakładanie i noszenie urządzenia

Wiele osób pyta: badanie holter EKG jak wygląda w praktyce. Na początku skóra klatki piersiowej jest oczyszczana i osuszana. Czasem trzeba usunąć niewielką ilość owłosienia. Następnie personel przykleja elektrody i łączy je z małym rejestratorem. Urządzenie nosi się przy pasku lub na szyi. Samo zakładanie trwa krótko i nie wywołuje bólu. Po założeniu aparatu pacjent wraca do swoich zajęć i obserwuje samopoczucie.

Podczas noszenia rejestratora trzeba dbać o elektrody i przewody. Nie należy ich odklejać ani przesuwać. Trzeba unikać kąpieli oraz kontaktu urządzenia z wodą. Ubranie najlepiej wybrać luźne i wygodne. Dobrze zapisywać godziny aktywności oraz wystąpienie objawów. Taki dzienniczek ułatwia późniejszą analizę zapisu. W czasie badania można chodzić i pracować oraz spać zgodnie z codziennym rytmem.

Monitorowanie rytmu serca w codziennych sytuacjach

Krótki zapis wykonany w gabinecie nie zawsze pokazuje źródło dolegliwości. Nieprawidłowy rytm bywa chwilowy i pojawia się tylko podczas marszu albo w nocy. Właśnie dlatego monitorowanie pracy serca 24h ma dużą wartość diagnostyczną. Rejestrator zbiera dane podczas pracy oraz odpoczynku i snu. Lekarz widzi jak serce reaguje na zmianę tempa dnia. Może ocenić czy objawy pojawiają się przy wysiłku czy w spoczynku. Taki zapis pomaga uchwycić momenty które łatwo przeoczyć podczas krótkiego badania.

Całodobowa obserwacja pokazuje rytm serca w naturalnych warunkach. To ważne przy kołataniu i uczuciu nierównej pracy serca oraz przy zasłabnięciach. Zapis obejmuje wejście po schodach i spacer oraz sen i poranny odpoczynek. Lekarz porównuje godziny objawów z pracą serca z danego momentu. W ten sposób łatwiej wykryć arytmię i pauzy w rytmie. Można też ocenić czy noc przynosi spowolnienie rytmu lub inne odchylenia. Taka analiza daje pełniejszy obraz niż pojedynczy pomiar.

Kiedy lekarz zaleca wykonanie badania

Pytanie kiedy zrobić holter EKG pojawia się najczęściej przy objawach które występują nagle i znikają po krótkim czasie. Do badania kieruje lekarz przy kołataniu serca oraz przy uczuciu nierównego bicia. Ważnym sygnałem są omdlenia i stany przedomdleniowe. Niepokój budzą też zawroty głowy oraz epizody osłabienia bez jasnej przyczyny. Badanie bywa zlecane po incydencie bólu w klatce piersiowej lub po nieprawidłowym wyniku zwykłego EKG. Celem jest uchwycenie zaburzeń rytmu w chwili ich pojawienia się.

Holter bywa potrzebny przy podejrzeniu arytmii oraz przy kontroli leczenia kardiologicznego. Lekarz może zlecić zapis po wszczepieniu stentu lub po zawale jeśli chce ocenić rytm serca poza gabinetem. Badanie wykonuje się też u osób z nadciśnieniem i chorobą wieńcową oraz po nagłych zasłabnięciach. Powodem bywa nierówne tętno wyczuwalne podczas spoczynku albo wysiłku. Wskazaniem jest też ocena pracy serca po zmianie leków. Im trafniej opisane są objawy tym łatwiej powiązać je z zapisem z konkretnej godziny.

Jak interpretować wyniki zapisu

Po zakończeniu badania rejestrator trafia do analizy komputerowej i oceny lekarza kardiologa. Specjalista sprawdza cały zapis EKG oraz porównuje go z dzienniczkiem objawów. Analiza obejmuje liczbę uderzeń serca w dzień i w nocy. Oceniane są przyspieszenia rytmu oraz zwolnienia rytmu. Lekarz sprawdza też przerwy między pobudzeniami i ich regularność. Ważny jest każdy wynik badania odnoszący się do chwili zgłaszanego kołatania lub zasłabnięcia. Taka ocena daje obraz pracy serca z wielu sytuacji dnia codziennego.

Nieprawidłowości w raporcie nie zawsze oznaczają groźną chorobę. Czasem arytmia ma charakter łagodny i wymaga jedynie obserwacji. W innych przypadkach wykrywa się zaburzenia rytmu serca które wymagają dalszej diagnostyki lub zmiany leczenia. Znaczenie mają częste dodatkowe pobudzenia oraz dłuższe pauzy i szybkie serie pobudzeń. Lekarz ocenia ich liczbę i czas trwania oraz moment pojawienia się. Istotne jest powiązanie zmian z objawami pacjenta. Dopiero cała analiza pomaga ustalić dalsze postępowanie i zakres kontroli.

Przygotowanie do badania i najważniejsze zalecenia

Dobre przygotowanie do badania ułatwia uzyskanie czytelnego zapisu i zmniejsza ryzyko problemów technicznych. Przed wizytą należy umyć skórę klatki piersiowej i nie nakładać balsamu ani tłustego kremu. Najlepiej założyć luźne ubranie z wygodnym dostępem do tułowia. Po założeniu aparatu trzeba chronić rejestrator przed wilgocią oraz silnym szarpnięciem przewodów. Pielęgnacja elektrod polega na kontroli czy plastry dobrze przylegają do skóry. Jeśli pojawi się świąd lub odklejenie trzeba skontaktować się z placówką. Przez cały czas badania należy stosować zalecenia lekarza dotyczące leków i aktywności.

W trakcie zapisu dobrze zachować codzienne aktywności i nie zmieniać planu dnia bez potrzeby. Tylko naturalny rytm dnia daje wiarygodny materiał do analizy. Trzeba zapisywać godziny snu oraz wysiłku i posiłków. Należy notować kołatanie serca i duszność oraz ból w klatce piersiowej i zawroty głowy. Przy każdym objawie dobrze dopisać porę i czas trwania oraz okoliczności. Nie wolno moczyć urządzenia ani samodzielnie odklejać elektrod. Spokojne stosowanie się do instrukcji ułatwia późniejszą ocenę zapisu przez lekarza.